KADİROV’UN ADAMLARI ŞİMDİ DE DAĞISTAN SINIRINDA TEK TARAFLI DÜZENLEMELER YAPIYOR

Çeçenya, Dağıstan tarafının değerlendirmesini beklemeden, Kizlyar İlçesi sınırındaki tartışmalı araziyi tek taraflı olarak kendi ülke topraklarına kattığını açıkladı. Siyaset bilimciler ve aktivistler, Kremlin’in Çeçenistan’ı yönlendirmedeki rolünü tartışıyorlar.

“Kavkaz Uzel”de çıkan habere göre Çeçenya 16 Mart’ta, Dağıstan’ın Kizlyar İlçesi sınırındaki tartışmalı bir toprak parçasını tek taraflı olarak ülke sınırlarına dahil etti. Federal Kayıt Hizmeti’nin açık haritasına göre, kadastro sayısı 20:15: 0000000: 8797 olan arsa, 16 Mart 2019’da tescil edilerek yeni adres atandı: Çeçen Cumhuriyeti, Shelkovsky bölgesi, Borozdinovskaya Köyü…

Dağıstanlı aktivistler bu kayıtlara göre yaklaşık 18 hektar arazinin Çeçenya’ya geçtiğini hesaplıyor.

GÖRÜŞME SÜRECİ

Dağıstan ve Çeçenya arasındaki sorunu ele alan Sınır Komisyonu, tartışmalı alanlardan biri olan Novomonastyrsky Köyü yakınlarındaki Kizlyar semtindeki araziyi daha sonra görüşme kararı almıştı. Konuyla ilgili görüş beyan eden Mahaçkaleli aktivist Mikail Mikailov, konunun daha sonra ele alınacağının kararlaştırıldığını doğrulayarak, “Çeçen tarafı Dağıstan Komisyonu’ndan bir yanıt bekleyemeyecek kadar “yorgundu” ki bu alanın kadastro kayıtlarını “gerektiği gibi” yaptı” dedi.

Öte yandan Dağıstan Komisyonu üyesi Şamil Khadulaev de açıklamayı doğruladı.

 TOPRAK SORUNLARI KAFKASYA’DA ATEŞİ YÜKSELTİYOR

Çeçenya’nın sınır düzenlemesi istediği kısımlar, Dağıstan’ın dört ilçesinin hudutlarını kapsıyor.

Çeçenya’nın, Dağıstan’la olan sınırlarının belirlenmesi konusundaki teknik çalışmaların Şubat ayının sonunda tamamlandığını hatırlatan Başkan ve Çeçenya hükümetinin bir temsilcisi, “Dağıstan tarafının verilerini sunması bekleniyordu ve ortaya çıkan uyuşmazlıklar önemli ölçüde çözülecekti. Ancak sürecin ağır ilerlemesi ve aşırı gecikiyor olması tartışmalı yeni sorunlara yol açıyordu. Bizim tarafımızdan Borozdinovskaya ve Dağıstan’dan Novomonastyrskoe arasındaki köylerin siyasetle ilgisi yok. Haklarında tamamen ekonomik ve yasal durumları dikkate alınarak karar verilecek” dedi.

Çeçen makamların temsilcisi olan bir kamu görevlisi, Dağıstan makamlarının sınırların tek taraflı belirlenmesi iddiasını “temelsiz” olarak nitelendirerek, “Bütün sorunlar ortaklaşa çözüldü. Milletvekillerimizle Ocak ayının sonlarında Makhachkala’de ve Mart ayının başlarında da Grozni’de iki toplantı yapıldı. Bölge başkanları da işi görevlilere tevdi ettiler. Sınır meselelerinde çözümsüz çelişkiler yoktu. Halk dahil, tüm paydaşların görüşleri dikkate alınarak karar verildi” dedi.

Yetkili, Çeçen tarafının daha önce Dağıstan makamlarına 73 hektarlık bir alan değiştirmeyi teklif ettiğini belirtti. Aynı yetkili, Kizlyar İlçesi’ne ek olarak, Dağıstan’ın Botlikhsky, Gumbetovsky ve Tsumadinsky bölgeleri ile de sınırların çizilmesi gerektiğini söyledi.

Çeçenistan’ın Dağıstan’a yaklaşık 73 hektarlık bir arazi değişimi teklifinde bulunduğunu Dağıstan’daki Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşların Koordinasyon Kurulu Başkanı Şamil Khadulayev de 6 Şubat tarihinde “Kavkaz Uzel”e beyan etmişti.

Bu arada Çeçenya makamları, Dağıstan sınırında yer alan Kizlyar yakınlarındaki “Kavkaz” karayolu üzerindeki bir köprü ve köprüye giden çeşitli bağlantı yollarının Dağıstan içinde kalmasını önerdi. Khadulaev bu bölgenin, tarafların henüz karar almadığı tek yer olduğunu söyledi.

 MAGOMED DAUDOV: “TOPRAKLARIMIZIN NEREDE OLDUĞUNU BİLİYORUZ…”

Şamil Khadulaev, 7 Nisan’da RIA Derbent’te haberi yer alan Çeçen Parlamentosu Başkanı Magomed Daudov’la yaptığı telefon görüşmesi hakkında da açıklamalarda bulundu.

Khadulaev’in belirttiğine göre, Daudov bu görüşmede, Çeçen tarafının, Dağıstan tarafının harekete geçmesini beklemeden, Kizlyar bölgesi sınırındaki toprakların Çeçenya’nın kadastro kayıtlarına geçirildiğini söylemiş.

Magomed Daudov bu görüşmede, Çeçen tarafının, Dağıstan’ın Gumbetovsky bölgesindeki 160 hektarlık alan da dahil olmak üzere tüm çekişme noktalarını tartışmaya hazır olduğunu da belirtmiş.

Bu arada Dağıstan’ın Gumbetovsky semti sakinleri, sınır revizyonundan sonra 160 hektarlık meralarının Çeçenya’ya geçmesinden korktuklarını belirtiyor.

Çeçen tarafı, Dağıstan’dan talep ettiği toprakların Çeçenistan’da çatışmalar yaşandığı dönemde işgal edildiğini iddia ediyor.

11 Şubat’ta YouTube’da Dağıstan’daki toplantıya katılan Çeçen delegasyonunun bir videosu yayınlandı. Magomed Daudov bu videoda, “Savaş sona erdi, biz topraklarımızın nerede olduğunu biliyoruz, aynı zamanda siz de topraklarınızın nerede olduğunu biliyorsunuz. Karışık şeyler yazanların yaptıkları bir işe yaramaz” demişti.

GİRİŞİMLER KADİROV’U GÜÇLENDİRMEK AMAÇLI…

İsmini belirtmek istemeyen bir siyasi analist, Dağıstan ile sınırın tek taraflı belirlenmesi meselesinin doğrudan “siyasi” olduğuna inanıyor. “Kuzey Kafkasya’da yürürlükte olan sistemde, her toprak konusu siyasi bir renk taşır. İşin içinde ekonomik, yasal veya kartografik bir etken yok. Çeçenistan’ın, Dağıstan’la anlaşma yapmadan kadastro düzenlemesi yapması, Çeçen otoritelerinin “daha üstüne”, yani Kremlin’e uzanıyor” diyor Kavkaz Uzel’e açıklama yapan uzman.

Ona göre sorun, ilgili uzmanların (tarihçiler ve haritacılar) katılımıyla yasal düzlemde çözülmelidir. Uzman, “Bugün, siyasi yollarla çözülüyor, çünkü siyasi düzlem içine çekiliyor” açıklamasında bulundu.

DAĞISTAN: OLDU BİTTİYİ KABUL ETMEYİZ

Dağıstan Parlamentosu “tek taraflı sınır tanımının kabul edilemezliğini” resmi web sitesinde ilan etti.

28 Mart’ta Parlamento Sözcüsü Khizri Shikhsaidov ile Başbakan Artem Zdunov’un Kafkasya Federal Devlet Dairesi Başkanlığı’na, Cumhurbaşkanlığı Devlet Dairesi’ne ve Cumhurbaşkanı’na hitap eden mesajı 2 Nisan akşamı parlamento sitesinden kayboldu. Millet Meclisi Basın Servisi Başkanı bunun Parlamento’nun resmi bir açıklaması olmadığını, sadece medyayı bilgilendirmek için yayınlandığını söylese de pek inandırıcı bulunmadı.

Siyaset bilimi uzmanımız, Çeçen makamlarının iddialı davranma eğiliminde olduğunu belirterek, “Açıkçası Çeçenya, Federal Merkez üzerinde daha fazla bir etkiye sahip. Çeçen yetkililer kendilerini Dağıstan’dan daha güçlü hissediyor ve bu duygu Kizlyar bölgesinin bir kısmının Çeçenya’ya geçmesinin sebebidir” diyor. Siyaset Bilimci, yetkililerin “herhangi bir toprak parçasının ilhakını” Çeçenya’nın bölge komşuları üzerindeki etkisini göstermek için bir fırsat olarak değerlendirdiğini söylüyor.

İnguşetya’da arazi etütleri sorunu ortaya çıktığında, bu durum Çeçenistan’da, siyasi entrikalar ve İnguşetya halkı ile yetkililer arasındaki çatışmanın bir sonucu olarak izah edildiğini hatırlatan uzman, ancak Dağıstan’da çatışma yaşanmayacağını belirterek, “Çeçenler ile Dağıstanlar arasında bir çatışma görmeyeceğimize eminim” diyor.

SENARYO MOSKOVA’DA YAZILIYOR

Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinin sınırlarının gözden geçirilmesi süreci, Moskova’da kurulu Kafkasya Halkları Meclisi Başkanı Ruslan Kutaev tarafından da takip ediliyor. Ruslan Kutaev “Kavkaz Uzel” muhabirine, “İnguşetya’daki çatışmanın başlangıcından itibaren, sınırları değiştirmenin Çeçen veya İnguş makamlarının bir girişimi olmadığı, Kremlin’in düşüncesi olduğu ortaya çıktı” dedi. Ona göre, Çeçenistan’ın İnguşetya ve Dağıstan ile sınırındaki gelişmelerde, muhalefet veya sivil toplum aktivistleri “rol oynamıyor”.

30 yaşında olan ve Çeçenya’nın Shelkovsky Bölgesi’nde yaşayan bir tarım işçisi olan Said Ahmad’da aynı şekilde düşünüyor. Said Ahmad “Kavkaz Uzel” muhabirine, “Ne kadar büyük olursa olsun, federal yetkililer sorunu sonlandıracaktır. Tüm sorunlar Moskova’da çözülecek. Sınırlar hakkında da onlar karar verecek” diyor.

Buna karşılık Çeçen insan hakları aktivisti Aset Malsagov ise sınırların yeniden çizilmesinde Çeçenya ve Dağıstan sakinleri arasında çatışmaların ortaya çıkabileceğine inanıyor. Malsagov, “Gelişmeler, küçük bir hoşnutsuzluğu bile kendi amaçları için kullanabilen çeşitli merkezler tarafından yakından izleniyor. Hem Dağıstan, hem de Çeçenler bunu anlamalı. Her türlü provokasyon yapılabilir” diyor.

Aset Malsagov, Kizlyar İlçesi’nin bir kısmının toprakla olan ilişkisinin sadece “ekonomik sorun” olarak sorgulanmasını eleştiriyor. “Kavkaz Uzel” muhabirine “Görüyorsunuz, asıl politikacılar burada değil. Sorun ikinci ya da üçüncü düzeyde yetkililerle ele alınıyor. En yüksek seviyedekiler konu dışında duruyor” diyerek dikkatleri bir başka noktaya çekiyor.

Bununla birlikte, insan hakları aktivisti Malsagov, Çeçenler’le İnguşlar arasındaki bu tür çatışmaların önlenebileceği umudunu dile getiriyor. Malsagov, “İnguşetya’da yerel halk, Dağıstan’dakinin aksine, huzursuzluğa neden olan gücün değişmesini istiyor” açıklamasını yaptı.

Çeçenya Parlamentosu Başkanı Magomed Daudov daha önce Çeçenya ve Dağıstan yetkililerinin birbirlerinden hiçbir bölgenin imtiyazını istemediklerini savunmuştu.  Daudov Çeçenya’nın Gumbetovsky bölgesi Mehelta kasabası yakınlarındaki bölge ile ilgili iddiaları hakkında ancak 7 Şubat’ta bilgi sahibi oldu.

Botlikh Bölgesi ve Tsumadinsky Bölgesi’ndeki Gakko Bölgesi’ndeki Ansalty köylerinin sakinleri de 13 Şubat yuvarlak masasında Çeçenya sınırında tartışmalı bölgeler bulunduğunu belirtti.

Bu arada Dağıstan Parlamento Sözcüsü Khizri Shikhsaidov bir açıklama yaparak, Dağıstan’ın komşu cumhuriyete toprak vermek niyetinde olmadığı hususunda güvence verdi.

______________

DERLEYEN: KUŞBA E.

504 total views, 1 views today

Yorum Yap